Małe przetwórstwo w gospodarstwie 2026 (I.10.6.1): RHD, MOL i mikroprzedsiębiorca

W 2026 r. małe przetwórstwo finansuje interwencja I.10.6.1 ARiMR. Nabór trwa od 1 października do 2 listopada 2026 r., a wnioski składa się wyłącznie przez PUE ARiMR. Rolnik prowadzący lub rozpoczynający rolniczy handel detaliczny oraz rolnik, małżonek albo domownik zakładający działalność gospodarczą lub MOL mogą dostać ryczałt 30 000, 60 000 albo 120 000 zł (do 65% kosztów). Mikroprzedsiębiorca, który kontynuuje działalność i przetwarza co najmniej połowę surowca z własnego gospodarstwa, może dostać refundację do 500 000 zł (do 50% kosztów).

Rolniczy handel detaliczny wspiera interwencja I.10.6.1: ryczałt 30 000, 60 000 albo 120 000 zł, do 65% kosztów, wypłacany w dwóch ratach (80% i 20%). Dotyczy rolnika lub małżonka rolnika, który podejmuje albo prowadzi RHD. Przy rozpoczęciu RHD gospodarstwo musi mieć co najmniej 25 000 euro wielkości ekonomicznej, chyba że jest beneficjentem premii dla młodych rolników. Nabór trwa do 2 listopada 2026 r., wnioski przez PUE ARiMR.

Przez PUE ARiMR. W naborze I.10.6.1 wniosek złożony inną drogą pozostaje bez rozpatrzenia. To inaczej niż w trwających równolegle naborach na OZE (I.10.2) i dobrostan bydła i świń (I.10.15), które idą przez Portal Rolnika.

RHD nie wymaga zatwierdzenia zakładu, tylko wpisu do rejestru. Przy żywności pochodzenia roślinnego wniosek składa się do państwowego powiatowego inspektora sanitarnego co najmniej 14 dni przed rozpoczęciem działalności. Przy produktach pochodzenia zwierzęcego i żywności złożonej wniosek składa się do powiatowego lekarza weterynarii co najmniej 30 dni przed rozpoczęciem. RHD nie wymaga wpisu do CEIDG.

Przy URUCHAMIANIU (podejmowaniu) RHD co do zasady nie: wytyczne wymagają wtedy wielkości ekonomicznej gospodarstwa SO ≥ 25 000 EUR w roku złożenia wniosku. Wyjątek: operacja realizowana w gospodarstwie beneficjenta interwencji „Premie dla młodych rolników", wtedy próg SO nie obowiązuje. Ważne: próg SO dotyczy tylko podejmowania RHD. Rolnik, który już prowadzi RHD i kontynuuje tę działalność, progu SO nie musi spełniać.

Nie ma wymogu wielkości ekonomicznej dla mikroprzedsiębiorcy (grupa C, refundacja do 500 000 zł). Wymóg to: posiadanie gospodarstwa rolnego (samoistnie lub zależnie) oraz wykorzystywanie co najmniej 50% surowca do przetwarzania z własnego gospodarstwa (liczone ilościowo). Status mikroprzedsiębiorcy: <10 pracowników, obrót lub suma bilansowa ≤ 2 mln EUR.

Tak, ale tylko w grupie C (mikroprzedsiębiorca kontynuujący DG/MOL): pod warunkiem, że spełnia definicję mikroprzedsiębiorcy, posiada gospodarstwo rolne i wykorzystuje ≥ 50% surowca z tego gospodarstwa. Ryczałt 30/60/120 tys. zł (grupy A i B) jest zarezerwowany dla osób fizycznych: rolników, małżonków rolników, domowników.

Tak. Wnioskodawcą w grupie B (DG/MOL-start, ryczałt) może być małżonek rolnika lub domownik, który podejmuje działalność gospodarczą lub MOL w zakresie przetwórstwa. Maksymalna kwota to 30 000 / 60 000 / 120 000 zł (do wyboru), refundacja do 65%.

Tak, bycie beneficjentem „Premii dla młodych rolników" (I.11) jest wręcz warunkiem alternatywnym dla RHD (zamiast progu SO 25 tys. EUR) i daje dodatkowe punkty preferencyjne. Można też łączyć z innymi formami wsparcia, o ile nie finansują tych samych wydatków, łączna pomoc nie może przekroczyć 100% kosztów kwalifikowalnych.

Nie na etapie wniosku. Mimo mylącej nazwy „Rozwój współpracy w ramach łańcucha wartości", w wariancie „w gospodarstwie" beneficjentem jest pojedynczy rolnik lub mikroprzedsiębiorca: partnerstwa formalne i listy intencyjne nie są wymagane, a „współpraca" odnosi się do logiki skracania łańcucha (rolnik → przetwórstwo → konsument). Jest jednak jeden wyjątek, o którym lepiej wiedzieć przed złożeniem wniosku niż po. Jeżeli jesteś w grupie B i będziesz przetwarzać więcej niż połowę surowca spoza własnego gospodarstwa, to przez cały 5-letni okres związania celem musisz co roku kupować co najmniej połowę tego surowca na podstawie umów zawartych na minimum 3 lata, bezpośrednio z rolnikami lub ich zorganizowanymi formami współpracy, z mechanizmem ustalania cen. Obowiązek nie dotyczy przetwarzających miód i inne produkty pszczele, runo leśne, dziczyznę oraz produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego, ani nikogo, kto przetwarza co najmniej 50% surowca z własnego gospodarstwa.

Ryczałt to stała kwota wypłacana po wykonaniu zaplanowanego zakresu rzeczowego, bez konieczności rozliczania każdej faktury osobno. Refundacja to zwrot 50% udokumentowanych, faktycznie poniesionych kosztów kwalifikowalnych do maksymalnie 500 000 zł. Ryczałt jest prostszy w rozliczaniu, refundacja pozwala finansować większe inwestycje.

Kwota ryczałtu, 30 000, 60 000 albo 120 000 zł, zależy od wielkości operacji opisanej w zestawieniu rzeczowo-finansowym. Ani wytyczne, ani regulamin naboru nie podają przelicznika, według którego operacja dostaje dany próg, dlatego go nie wyliczamy. Wiadomo natomiast, ile trzeba dołożyć samemu: przy ryczałcie (grupy A i B) wkład własny to co najmniej 35% kosztów, a przy refundacji (grupa C) co najmniej 50% kosztów kwalifikowalnych.

Na beneficjenta w całym okresie realizacji Programu Strategicznego WPR 2023–2027. Nie można skumulować kilku wniosków powyżej tego pułapu.

10 000 zł: minimum dla wariantu refundacji (grupa C, mikroprzedsiębiorca). Dla ryczałtu minimum wynika z najniższej stawki, czyli 30 000 zł (grupy A i B).

Tylko mikroprzedsiębiorca kontynuujący działalność gospodarczą lub MOL (grupa C), który posiada gospodarstwo i wykorzystuje ≥ 50% surowca z własnego gospodarstwa. Rolnik startujący z RHD/MOL maksymalnie dostanie 120 000 zł w ryczałcie.

Zależy od grupy. Dla ryczałtu (grupy A i B: RHD podejmujący/wykonujący oraz DG/MOL-start) wkład własny to minimum 35% kosztów operacji (refundacja do 65%). Dla refundacji (grupa C: mikroprzedsiębiorca kontynuujący) wkład własny to minimum 50% kosztów kwalifikowalnych (refundacja do 50%).

Ryczałt jest wypłacany w dwóch ratach: pierwsza rata to 80% kwoty (przy 120 tys. zł ryczałtu: 96 tys. zł), druga rata to 20% (24 tys. zł). Pierwszą ratę dostajesz już po rozpoczęciu realizacji biznesplanu. Wystarczy jedno z: rozpoczęcie prac budowlanych, zakup maszyny, umowa o usługi, rozpoczęcie ewidencji albo wpis RHD/DG/MOL do rejestru; wniosek o tę ratę składa się w terminie 6 miesięcy od przyznania pomocy. Druga rata po zrealizowaniu inwestycji (maksymalnie 24 miesiące od umowy). Przy ryczałcie ARiMR weryfikuje realizację biznesplanu rzeczowo, nie finansowo: liczy się wykonanie inwestycji, nie rozliczanie faktur koszt po koszcie. Refundacja (grupa C): zwrot udokumentowanych kosztów w maksymalnie 2 etapach; możliwa jest zaliczka do 50% przyznanej pomocy, o którą wnioskuje się już we wniosku o przyznanie pomocy; wypłacana jest jednorazowo.

Obowiązuje reguła 12 miesięcy: wnioskodawca z grupy B (zakładanie DG/MOL) nie mógł w okresie 12 miesięcy przed dniem złożenia wniosku prowadzić działalności gospodarczej z listy PKD objętej wsparciem. ARiMR weryfikuje to po historii wpisów w CEIDG. Jeśli działalność przetwórczą prowadzisz obecnie, właściwa jest grupa C (refundacja do 500 tys. zł), o ile spełniasz warunki mikroprzedsiębiorcy z gospodarstwem.

Tak. Kod PKD 10.71.Z (produkcja pieczywa, świeżych wyrobów ciastkarskich i ciastek) znajduje się na liście działalności objętych wsparciem w I.10.6.1, podobnie jak makarony (10.73.Z), wyroby cukiernicze (10.82.Z), przyprawy (10.84.Z) i gotowe posiłki (10.85.Z). Uwaga: w siostrzanej interwencji I.10.7.1 dla firm spożywczych MŚP piekarnie się NIE kwalifikują, bo lista PKD jest tam inna. To częsty błąd przy wyborze programu.

Nie. Zakup środków transportu jest wprost wymieniony na liście kosztów niekwalifikowalnych w wytycznych (IV.7 ust. 2 pkt 6); dotyczy to także samochodu chłodni, izotermy, przyczepy czy busa do dostaw. Kwalifikowalny jest natomiast koszt transportu i montażu kupowanych maszyn i urządzeń do miejsca realizacji operacji, a także stacjonarne wyposażenie chłodnicze: komory chłodnicze, mroźnie, urządzenia do magazynowania produktów.

Tak, instalacje OZE (PV, pompy ciepła, magazyny energii) na potrzeby przetwórstwa są wymieniane jako kwalifikowalne, a inwestycje w komponent środowiskowy ≥ 20% kosztów dają dodatkowe punkty w ocenie. Wymóg: OZE musi być elementem większej inwestycji przetwórczej, nie samodzielną instalacją.

Tak, koszty ogólne (w tym biznesplan, dokumentacja techniczna, doradztwo) są kwalifikowalne do 10% pozostałych kosztów kwalifikowalnych operacji. Uwaga na limit: sam biznesplan można rozliczyć maksymalnie do 5 000 zł netto (w siostrzanej interwencji I.10.7.1 dla firm limit jest inny, nie należy ich mylić).

Wykluczone z dofinansowania: produkcja podstawowa (uprawa, hodowla), sprzedaż produktów nieprzetworzonych oraz produkty rybołówstwa i akwakultury. Poza tym z katalogu kosztów wypada kilka rzeczy, o które rolnicy pytają najczęściej: zakup środków transportu (samochód chłodnia, izoterma, przyczepa, bus), leasing, maszyny i urządzenia używane (kwalifikowalny jest wyłącznie zakup nowych), zakup gruntów i innych nieruchomości, budynki mieszkalne, VAT, ubezpieczenia, wynagrodzenia pracowników oraz kotły do spalania słomy. Wsparcie dotyczy wyłącznie przetwarzania produktów rolnych i wprowadzania ich na rynek, nie produkcji surowca.

Nabór trwa od 1 października do 2 listopada 2026 r. (33 dni), zgodnie z ogłoszeniem Prezesa ARiMR z 10 września 2026 r. i regulaminem naboru (Zarządzenie nr 85/2026). Wniosek składa się wyłącznie elektronicznie przez PUE ARiMR, a wniosek złożony inną drogą pozostaje bez rozpatrzenia. W naborze można złożyć jeden wniosek; jeśli go wycofasz, możesz złożyć nowy, dopóki nabór trwa. Limit środków w naborze to 86,156 mln zł. Złożone wnioski ARiMR rozpatruje w ciągu 3 miesięcy od zakończenia naboru, z możliwością przedłużenia o maksymalnie 2 miesiące. Nie zostawiaj wniosku na ostatnie dni: biznesplan i oferty od dostawców wymagają czasu.

Tak. Próg minimalny to 2 punkty. Punktacja podstawowa (wszystkie grupy): Strategia „Od pola do stołu" 5 pkt, komponent ochrony środowiska ≥ 20% kosztów 4 pkt, innowacyjność ≥ 50% kosztów (w skali gospodarstwa lub przedsiębiorstwa) 3 pkt, bezrobocie w powiecie do 3 pkt. Punkty dodatkowe TYLKO dla grup A i B (rolnicy podejmujący przetwórstwo): młody rolnik (nieukończone 41 lat) 5 pkt, kobieta 3 pkt, KRUS w pełnym zakresie 2 pkt, gospodarstwo na ONW górskim/specyficznym strefy II 2 pkt. Przy równej liczbie punktów pierwszeństwo ma osoba młodsza (grupy A i B), a w grupie C niższa wnioskowana kwota.

5 lat od wypłaty płatności końcowej. To obowiązuje wszystkie grupy: rolników w RHD (grupa A), osoby zakładające DG/MOL (grupa B) oraz mikroprzedsiębiorców (grupa C). W tym okresie mikroprzedsiębiorca utrzymuje też przetwarzanie co najmniej 50% surowca z własnego gospodarstwa. Niespełnienie zobowiązań skutkuje obowiązkiem zwrotu pomocy.