Dlaczego musisz to rozstrzygnąć przed wnioskiem o dotację
Dotacja na małe przetwórstwo w gospodarstwie (interwencja I.10.6.1, ryczałt do 120 000 zł albo refundacja do 500 000 zł) jest przypisana do konkretnej formy prowadzenia sprzedaży. Grupa A to rolnik w ramach rolniczego handlu detalicznego (RHD), grupa B to rolnik, jego małżonek lub domownik zakładający działalność gospodarczą lub MOL, grupa C to mikroprzedsiębiorca, który już przetwarza. Wybór formy nie jest więc formalnością na później: decyduje o tym, w której grupie składasz wniosek, ile możesz dostać i jakie zobowiązania podpisujesz na 5 lat. Pełne warunki programu opisujemy na stronie dotacji na przetwórstwo w gospodarstwie (I.10.6.1).
Zadzwoń do doradcy: bezpłatnie
Zostaw numer: oddzwonimy w ciągu 24h. Bezpłatnie sprawdzimy kwalifikowalność i jaką kwotę możesz uzyskać.
RHD: własny surowiec, minimum formalności, zwolnienie podatkowe
Rolniczy handel detaliczny to produkcja żywności zawierającej co najmniej jeden składnik pochodzący w całości z własnej uprawy, hodowli lub chowu oraz jej sprzedaż konsumentom finalnym lub do sklepów i restauracji (art. 3 ust. 3 pkt 29b ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia).
Rejestracja RHD: wpis, nie zatwierdzenie
- Żywność roślinna (soki, dżemy, kiszonki, mąka, pieczywo): wniosek o wpis do rejestru u powiatowego inspektora sanitarnego co najmniej 14 dni przed rozpoczęciem działalności.
- Produkty zwierzęce i żywność złożona (sery, wędliny, pierogi z mięsem): wniosek do powiatowego lekarza weterynarii co najmniej 30 dni przed rozpoczęciem; przy wpisie zakład dostaje weterynaryjny numer identyfikacyjny.
Co ważne: dla RHD nie sporządza się projektu technologicznego, nie ma zatwierdzania zakładu ani obowiązkowej kontroli przed wpisem (art. 19 ust. 4 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego). Kontrole odbywają się już w trakcie działalności. RHD nie wymaga też wpisu do CEIDG: ustawa Prawo przedsiębiorców wprost wyłącza tę sprzedaż ze swojego zakresu.
Limity RHD: dotyczą tylko dostaw do sklepów
To najczęściej przekręcana informacja. Limity ilościowe w RHD dotyczą wyłącznie rocznej sprzedaży do zakładów detalicznych (sklepów, restauracji). Sprzedaż bezpośrednio konsumentom, na targu, w gospodarstwie czy z dowozem, jest bez limitów ilościowych i możliwa w całej Polsce. Wybrane limity roczne dostaw do zakładów (rozporządzenie z 12.09.2022, Dz.U. 2022 poz. 1971):
- mąki: 16 000 kg, pieczywo: 15 400 kg,
- soki warzywne: 10 000 l, oleje: 10 000 l, soki owocowe: 6 700 l,
- kiszonki warzywne: 5 000 kg, dżemy: 3 400 kg, owoce suszone: 1 600 kg,
- produkty mleczne (sery, twarogi i masło liczone razem, jedna kategoria): 2 600 kg,
- żywność złożona, np. pierogi z mięsem: 2 400 kg, produkty mięsne (wędliny): 1 400 kg.
Dodatkowe zastrzeżenie geograficzne: produkty zwierzęce i żywność złożoną można dostarczać do zakładów tylko w swoim województwie oraz w sąsiadujących z nim powiatach i miastach wojewódzkich. Produkty czysto roślinne: do zakładów w całej Polsce. Ewidencję sprzedaży prowadzi się na bieżąco i przechowuje 2 lata.
Podatki w RHD: 100 000 zł wolne od podatku
Przychody z RHD (przy przetwarzaniu w sposób inny niż przemysłowy) są zwolnione z PIT do 100 000 zł rocznie (art. 21 ust. 1 pkt 71a ustawy o PIT). Od nadwyżki można wybrać ryczałt 2% przychodów, składając oświadczenie w urzędzie skarbowym do 20. dnia miesiąca po miesiącu pierwszego przychodu. Warunki zwolnienia: co najmniej połowa produktu (nie licząc wody) z własnej produkcji, prowadzona ewidencja sprzedaży oraz brak pracowników na umowach (z wyjątkami dla uboju i rozbioru, przemiału zbóż, tłoczenia oleju lub soku i sprzedaży na targach).
MOL: dostawy do sklepów jako podstawa, ale tylko produkty zwierzęce
Działalność marginalna, lokalna i ograniczona (rozporządzenie z 21.03.2016, Dz.U. 2016 poz. 451) to formuła dla tych, którzy chcą regularnie zaopatrywać sklepy i restauracje w produkty zwierzęce: wędliny, sery, produkty rybne, gotowe posiłki. Trzy rzeczy odróżniają ją od RHD:
- Tylko produkty pochodzenia zwierzęcego. Przetwory owocowo-warzywne, soki czy pieczywo nie mieszczą się w MOL.
- Dostawy do innych zakładów detalicznych są obowiązkowe. MOL z definicji łączy sprzedaż konsumentom z dostawami do sklepów. Sama sprzedaż w gospodarstwie to nie MOL.
- Surowiec może pochodzić z zakupu. Nie ma wymogu własnej produkcji surowca (ten wróci jednak w warunkach dotacji dla grupy C).
Limity w MOL są tygodniowe i dotyczą dostaw do zakładów (sprzedaż konsumentom we własnym sklepie bez limitu): produkty mięsne 1,5 tony, gotowe posiłki 1,5 tony, świeże mięso czerwone 1 tona, mięso drobiowe 0,5 tony, produkty mleczne łącznie 0,5 tony, produkty jajeczne 0,15 tony. Zasięg: własne województwo, sąsiadujące powiaty i miasta wojewódzkie województw sąsiednich; na targach i kiermaszach cała Polska po zawiadomieniu powiatowego lekarza weterynarii z 7-dniowym wyprzedzeniem.
Rejestracja: wniosek do powiatowego lekarza weterynarii co najmniej 30 dni przed rozpoczęciem, bez projektu technologicznego (wiele poradników wciąż podaje ten wymóg, jest nieaktualny). Uwaga podatkowa: MOL wiąże się z rejestracją działalności gospodarczej, a zwolnienie 100 000 zł i ryczałt 2% dotyczą sprzedaży z art. 20 ust. 1c ustawy o PIT, nie działalności gospodarczej. Szczegóły rozliczeń warto omówić z księgowym.
RHD czy MOL: szybkie porównanie
- Chcesz sprzedawać głównie konsumentom, z własnego surowca, bez firmy? RHD. Minimalne formalności, zwolnienie do 100 000 zł, sprzedaż konsumentom bez limitów.
- Chcesz regularnie zaopatrywać sklepy i restauracje w produkty zwierzęce, także z kupowanego surowca? MOL, z rejestracją działalności.
- Przetwarzasz produkty roślinne i chcesz szeroko dostarczać do sklepów? RHD z żywnością roślinną: zakłady w całej Polsce, limity roczne jak wyżej.
Jak to się przekłada na grupy w dotacji I.10.6.1
- Grupa A (RHD): ryczałt 30, 60 albo 120 tys. zł (do 65% kosztów). Przy podejmowaniu RHD wymagana wielkość ekonomiczna gospodarstwa od 25 000 EUR albo status beneficjenta premii dla młodego rolnika.
- Grupa B (start działalności lub MOL): ryczałt 30, 60 albo 120 tys. zł. Obowiązuje reguła 12 miesięcy: przez rok przed wnioskiem nie mogłeś prowadzić działalności z listy PKD objętej wsparciem.
- Grupa C (mikroprzedsiębiorca kontynuujący): refundacja od 10 000 do 500 000 zł (do 50% kosztów), pod warunkiem posiadania gospodarstwa i przetwarzania co najmniej połowy surowca z własnego gospodarstwa.
Deklarowaną formę trzeba utrzymać przez 5 lat od wypłaty płatności końcowej. Zanim wybierzesz, sprawdź też, czy Twoja planowana produkcja w ogóle jest przetwórstwem w rozumieniu przepisów oraz jak wygląda harmonogram wypłaty dotacji.
Zadzwoń do doradcy: bezpłatnie
Zostaw numer: oddzwonimy w ciągu 24h. Bezpłatnie sprawdzimy kwalifikowalność i jaką kwotę możesz uzyskać.
Nie wiesz, która grupa jest Twoja?
Nabór wniosków trwa od 1 października do 2 listopada 2026 r., wnioski składa się wyłącznie przez PUE ARiMR. Rejestracja RHD lub MOL ma swoje terminy ustawowe, więc kolejność działań warto ułożyć wcześniej. Sprawdź szczegóły programu na stronie dotacji I.10.6.1 albo zadzwoń: 693 076 188 (Marcin Zagórski). Bezpłatnie ustalimy, która grupa i forma sprzedaży pasuje do Twojego gospodarstwa.