Bioasekuracja ASF 2026: dotacja ARiMR do 100 000 zł (I.10.3)

Maksymalna pomoc w interwencji I.10.3 wynosi 100 000 zł na beneficjenta w całym okresie realizacji PS WPR 2023-2027, a poziom wsparcia sięga 80%. Limit nie odnawia się co roku: jeżeli w poprzednim naborze przyznano Ci 40 000 zł, w 2026 r. możesz wnioskować maksymalnie o pozostałe 60 000 zł. Limit obejmuje także pomoc przyznaną współwłaścicielom lub współposiadaczom nieruchomości objętej inwestycją, więc jedno gospodarstwo ma jeden limit niezależnie od liczby współwłaścicieli.

Nabór trwa od 2 września do 1 października 2026 r. Termin potwierdza ogłoszenie ARiMR opublikowane 4 sierpnia 2026 r. Warto pamiętać, że część inwestycji, zwłaszcza ogrodzenie i niecka dezynfekcyjna, może wymagać zgłoszenia budowy albo pozwolenia na budowę, a ARiMR wprost zaleca uzyskanie tych dokumentów przed złożeniem wniosku, bo procedura potrafi trwać ponad miesiąc.

Zgodnie z wytycznymi szczegółowymi MRiRW obowiązującymi od 1 lipca 2026 r. koszty jednostkowe wynoszą 370 zł za metr bieżący ogrodzenia, 3 350 zł za bramę i 1 130 zł za furtkę. Pomoc to do 80% sumy tych iloczynów. Uwaga: w wielu miejscach w internecie nadal krążą stawki 360 zł, 3 250 zł i 1 100 zł, pochodzące z wcześniejszej wersji wytycznych. Przy 300 metrach ogrodzenia, dwóch bramach i jednej furtce podstawa wynosi 118 830 zł, a pomoc do 80%, czyli 95 064 zł.

Nie bierze się stanu stada z dnia złożenia wniosku. Liczbę świń ustala się jako iloraz sumy dziennych liczb świń utrzymywanych w okresie 365 dni poprzedzających dzień rozpoczęcia naboru i liczby 365, czyli jako średnią dzienną za okres od 2 września 2025 do 1 września 2026. Dane pochodzą z komputerowej bazy danych ARiMR według stanu na dzień rozpoczęcia naboru. Jeżeli prowadzisz chów krócej niż rok, dzieli się przez faktyczną liczbę dni. W praktyce oznacza to, że pogłowia nie da się podnieść tuż przed naborem, a niezgłoszone przemieszczenia, sprzedaże, urodzenia i padnięcia zaniżają Twoją średnią. Warto sprawdzić poprawność danych w IRZ przed 2 września.

Do 1 września 2026 r. włącznie i jest to najważniejszy termin sierpnia w tym programie. ARiMR pobiera dane o liczbie świń z komputerowej bazy danych według stanu dostępnego na dzień rozpoczęcia naboru, czyli 2 września 2026 r., i później ich nie aktualizuje. Zaległe zgłoszenia przemieszczeń, urodzeń, padnięć czy uboju na użytek własny wprowadzone po tej dacie nie zmienią ani Twojej kwalifikacji, ani punktacji, ani limitu ładowności silosu. Jeżeli w ostatnim roku były jakiekolwiek opóźnienia w zgłoszeniach, sprawdzenie i uzupełnienie danych przed 2 września jest najtańszą rzeczą, jaką możesz zrobić dla tego wniosku.

Nie. Punkty za nieckę dezynfekcyjną i za strefę dezynfekcji osób przyznaje się na podstawie kosztorysu inwestorskiego, a nie samej deklaracji zakresu we wniosku. Oznacza to, że te elementy trzeba wycenić i udokumentować już na etapie składania wniosku, a nie dopiero przy realizacji. To także powód, dla którego dokumentację warto przygotować z wyprzedzeniem: kosztorys robi się szybciej niż zgłoszenie budowy, ale obu nie da się załatwić w ostatnim tygodniu naboru.

Uczciwa odpowiedź brzmi: w ostatnich latach nie było takiego problemu. W naborze 2025 limit środków wynosił 175,89 mln zł, a z naszych szacunków opartych na danych ARiMR wynika, że złożono około 1 322 wnioski na około 98 mln zł, czyli limit nie został wyczerpany. Harmonogram na 2026 r. wskazuje orientacyjnie 119,28 mln zł, ale limit naboru zostanie potwierdzony dopiero w regulaminie, który na 4 sierpnia 2026 r. nie został opublikowany. Nie straszymy więc wyczerpaniem puli. Realne powody, żeby nie zwlekać, są inne: dane o zwierzętach ARiMR zamraża 2 września, przy równej punktacji decyduje mniejsza liczba świń, a dopiero potem data i godzina złożenia wniosku, a uzyskanie zgłoszenia budowy lub pozwolenia potrafi zająć ponad miesiąc.

W interwencji I.10.3 nie, ponieważ próg wynosi 50 świń, albo 27 świń przy produkcji metodami ekologicznymi. Wyjątkiem jest hodowla świń ras rodzimych lub ras czystych, dla której próg liczbowy nie obowiązuje. To jednak nie znaczy, że zostajesz bez wsparcia: równolegle funkcjonuje krajowa refundacja wydatków na bioasekurację w formule de minimis, która od 2024 r. pokrywa do 100% wydatków i nie ma progu wejścia, bo dotyczy producentów utrzymujących choćby jedno zwierzę. Obejmuje inny zakres, między innymi maty dezynfekcyjne, sprzęt i produkty do dezynfekcji, dezynsekcji i deratyzacji oraz odzież i obuwie ochronne. Limitem jest pomoc de minimis w rolnictwie w wysokości 50 000 EUR w okresie trzech lat. Uwaga na kolejność: tu refunduje się koszty już poniesione, odwrotnie niż w I.10.3. Termin naboru na 2026 r. ogłasza Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, najpóźniej 14 dni przed jego rozpoczęciem, i na 4 sierpnia 2026 r. nie został jeszcze podany.

To jest najczęstsze i najkosztowniejsze nieporozumienie wokół tego programu, więc odpowiedź jest krótka: w interwencji I.10.3 nie należy planować myjki ciśnieniowej jako kosztu kwalifikowalnego. Regulamin naboru wymienia ją wprost w katalogu kosztów niekwalifikowalnych, w brzmieniu: „koszty zakupu myjki do dezynfekcji pomieszczeń, agregatów do bielenia, dezynsekcji, dezynfekcji obiektów inwentarskich i przemysłowych, robotów myjących pomieszczenia w budynkach inwentarskich, sprężarki, opryskiwaczy plecakowych i spalinowych”. To samo zdanie powtarza instrukcja wypełniania wniosku. Zwróć uwagę, że wykluczone są także roboty myjące, które przecież nie dezynfekują, tylko myją, więc tłumaczenie, że „moja myjka służy do mycia, a nie do dezynfekcji”, nie pomoże. Idzie za tym brzmienie wytycznych: operacja polegająca na wyposażeniu gospodarstwa w urządzenie do dezynfekcji obejmuje w szczególności zakup lub montaż bramy, kurtyny albo tunelu, czyli urządzeń nanoszących środek biobójczy. Regulamin naboru na 2026 r. nie został jeszcze opublikowany, a same wytyczne katalogu kosztów niekwalifikowalnych nie zawierają, więc ostatecznego brzmienia na ten rok jeszcze nie znamy. Kierunek jest jednak czytelny i planowanie budżetu wniosku wokół myjki jest ryzykowne. Myjka jest oczywiście potrzebna w gospodarstwie, bo mycie poprzedza dezynfekcję, ale ma inne, mocniejsze podstawy finansowania: krajowa refundacja de minimis obejmuje zakup sprzętu do wykonania zabiegów dezynfekcyjnych, dezynsekcyjnych lub deratyzacyjnych i pokrywa do 100% wydatku, a interwencja I.10.15 wymienia wprost autonomiczne, samobieżne urządzenia do czyszczenia podłóg w budynkach inwentarskich. W I.10.3 najpewniejszy zakres to brama, kurtyna albo tunel dezynfekcyjny, a przy dezynfekcji osób urządzenia do dezynfekcji obuwia, szafy na odzież, umywalki i prysznice montowane w ramach robót budowlanych. Ostateczną ocenę kwalifikowalności każdego wydatku podejmuje ARiMR.

Próg wynosi 2 punkty. Za pogłowie otrzymujesz 6 punktów przy stadzie od 50 do 800 świń, 4 punkty przy stadzie powyżej 800 do 1200 i 2 punkty powyżej 1200 sztuk. Do tego 1 punkt za nieckę dezynfekcyjną, 3 punkty za przebudowę umożliwiającą dezynfekcję osób obsługujących świnie i 6 punktów za rasy rodzime, rasy czyste albo ekologię przy co najmniej 27 świniach. Gospodarstwo z 200 świniami, niecką i strefą dezynfekcji osób ma 10 punktów. Gospodarstwo powyżej 1200 świń realizujące samo ogrodzenie ma 2 punkty, czyli absolutne minimum.

Decyduje mniejsza liczba świń, a dopiero gdy i ona jest równa, wcześniejsza data i godzina złożenia wniosku. To ważna informacja, o której prawie nikt nie pisze: mniejsze stada są premiowane podwójnie, bo dostają najwyższą punktację za pogłowie i dodatkowo wygrywają remisy. Duże gospodarstwa powinny więc świadomie budować punktację zakresem operacji, a nie liczyć na kolejność zgłoszeń.

Próg 20 000 zł kosztów kwalifikowalnych dotyczy wyłącznie operacji rozliczanych refundacją, czyli niecki dezynfekcyjnej, urządzenia do dezynfekcji, strefy dezynfekcji osób, magazynu słomy oraz oddzielenia świń od innych zwierząt. Nie dotyczy operacji rozliczanych kosztami jednostkowymi, czyli ogrodzenia i silosu. Jeżeli planujesz wyłącznie ogrodzenie, próg Cię nie obowiązuje.

Ogrodzenie i silos rozlicza się ryczałtem ustalonym według kosztów jednostkowych. Kwota pomocy zależy wtedy od parametrów inwestycji, czyli metrów ogrodzenia, liczby bram i furtek albo ładowności silosu, a nie od faktycznie poniesionych wydatków. Pozostałe operacje rozlicza się refundacją części kosztów kwalifikowalnych, co wymaga udokumentowania wydatków. Ryczałt oznacza mniej dokumentów, ale też brak możliwości uzyskania więcej, jeżeli realny koszt okaże się wyższy od stawki.

Ogrodzenie musi otoczyć chlewnię wraz z terenem koniecznym do obsługi świń, w tym miejscami składowania paszy, ściółki i sprzętu, oraz zabezpieczyć ten teren przed przedostaniem się zwierząt, także przez podkopanie. Musi mieć co najmniej 1,5 m wysokości, być na podmurówce lub z wkopanym krawężnikiem i posiadać zamykane bramy wjazdowe oraz furtki. Powinno obejmować wyłącznie teren niezbędny do zapobiegania rozprzestrzenianiu się ASF. Ogrodzenie większego lub mniejszego terenu jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy ogrodzenie dokładnie wymaganego obszaru nie jest możliwe albo jest nieracjonalne. Realizacja może się rozpocząć dopiero po dniu złożenia wniosku.

Niecka musi powstać w wyniku budowy, przebudowy lub remontu budynku albo budowli i być funkcjonalnie związana z chlewnią. Jej wymiary muszą być dostosowane do szerokości i wysokości pojazdów, które przez nią przejeżdżają, oraz do obwodu kół tych pojazdów. Podłoże musi być zabezpieczone przed przesiąkaniem środka dezynfekcyjnego, a sam środek zabezpieczony przed działaniem czynników zewnętrznych, w tym przez zadaszenie niecki.

Tak. Na realizację operacji może zostać przyznana i wypłacona zaliczka w wysokości 50% kwoty pomocy, pod warunkiem że zawnioskujesz o nią we wniosku o przyznanie pomocy. Nie da się jej dodać później, więc decyzję trzeba podjąć na etapie składania wniosku.

Maksymalny okres realizacji operacji wynosi 24 miesiące od dnia zawarcia umowy, a operację realizuje się bez podziału na etapy. W tym samym terminie należy złożyć wniosek o płatność.

Warunkiem wypłaty jest utrzymanie liczby świń na poziomie co najmniej 75% liczby wskazanej w umowie, jednak nie mniej niż 50 sztuk, albo co najmniej 27 sztuk wraz z ważnym certyfikatem przy produkcji ekologicznej. Liczbę tę ustala się jako średnią dzienną z 365 dni poprzedzających dzień złożenia wniosku o płatność. Zobowiązania w okresie związania celem obowiązują przez 3 lata od dnia wypłaty płatności końcowej i są weryfikowane w kolejnych okresach rocznych.

Zwrot pomocy jest stopniowany w czasie. Przy naruszeniu zobowiązań do roku od dnia złożenia wniosku o płatność zwracasz 100% wypłaconej kwoty, powyżej roku do 2 lat 50%, a powyżej 2 lat do 3 lat 30%. Brak ważnego certyfikatu ekologicznego skutkuje zwrotem proporcjonalnym do okresu, w którym wymóg nie był spełniony. To realne ryzyko, które warto skalkulować przed wyborem zakresu operacji i przed zadeklarowaniem liczby świń w umowie.

Nie. Wytyczne szczegółowe wprost stanowią, że pomocy nie przyznaje się wspólnikom spółki cywilnej. To odróżnia I.10.3 od części innych interwencji PS WPR, w których wspólnicy spółki cywilnej mogą być beneficjentami.

Ładowność musi być dostosowana do liczby świń i ich zapotrzebowania na paszę, a górny limit wylicza obowiązkowy kalkulator ARiMR w formie załącznika do wniosku, oparty na ekspertyzie Instytutu Zootechniki Państwowego Instytutu Badawczego. Uwaga na dwie pułapki. Po pierwsze, podstawą nie jest średnia dzienna używana do kwalifikacji i punktacji, tylko suma świń utrzymywanych na nieruchomości w okresie 12 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia naboru, czyli obrót roczny: zwierzęta sprzedane, padłe i poddane ubojowi na użytek własny. Po drugie, silos na paszę gotową i silos na zboże paszowe liczy się zupełnie inaczej. Przy paszy gotowej iloczyn dzieli się dodatkowo przez 26, bo zakłada się cykl dwutygodniowy, więc wychodzą pojemności rzędu kilku ton. Przy zbożu paszowym tego dzielenia nie ma i przy tej samej obsadzie limit jest kilkudziesięciokrotnie wyższy. Pomylenie tych dwóch przypadków to najczęstszy błąd przy planowaniu silosu.

Tak i jest to najczęściej przeoczany warunek tej operacji. Wytyczne wymagają, aby dostęp do magazynu został zabezpieczony ogrodzeniem wykonanym zgodnie z wymaganiami określonymi dla ogrodzenia chlewni, czyli o wysokości co najmniej 1,5 m, na podmurówce lub z wkopanym krawężnikiem, z zamykanymi bramami i furtkami. Do tego dochodzą dwie zamykane bramy wjazdowe samego magazynu, podłoże betonowe lub żelbetowe oraz zabezpieczenie otworów siatką o oczkach nie większych niż 1 cm. Planując budżet, trzeba uwzględnić ogrodzenie razem z magazynem.

Wytyczne podstawowe nie nakładają na rolnika trybu konkurencyjnego: nie ma wymogu zapytania ofertowego, rozeznania rynku ani określonej liczby ofert, i nie ma progu kwotowego, od którego taki obowiązek by powstawał. Racjonalność kosztów weryfikuje ARiMR, porównując Twoje kwoty z publikacjami, cennikami branżowymi, ofertami wykonawców, rozpoznaniem telefonicznym oraz z innymi wnioskami o porównywalnym zakresie złożonymi w podobnym czasie. Co ważne, weryfikacja racjonalności nie dotyczy pozycji rozliczanych ryczałtem, czyli ogrodzenia i silosu. W praktyce oferta z parametrami technicznymi bywa jednak przydatna przy opisie sprzętu, nawet jeśli formalnie nie jest wymagana.

Nie. Wytyczne podstawowe stanowią wprost, że w przypadku wnioskodawcy będącego rolnikiem uznaje się, iż VAT jest kosztem niekwalifikowalnym. Nie bada się przy tym, czy podatek jest odzyskiwalny. Wyjątek dopuszczający VAT nieodzyskiwalny dotyczy wyłącznie wnioskodawców innych niż rolnik. Wszystkie kwoty do wniosku planuj więc w wartościach netto. Status VAT ARiMR sprawdza przy wniosku o płatność w bazie Ministerstwa Finansów.

Nie. Wytyczne podstawowe wymieniają koszt sporządzenia wniosku o przyznanie pomocy wśród kosztów niekwalifikowalnych. Do kosztów ogólnych, limitowanych do 10% wartości operacji, można natomiast zaliczyć na przykład dokumentację projektową czy kosztorys. Co istotne, koszty ogólne są kwalifikowalne od 1 stycznia 2023 r., więc projekt budowlany albo kosztorys sporządzony przed naborem nie przepada.

Nie. Wytyczne podstawowe wymieniają zarówno zakup rzeczy używanych, jak i leasing wśród kosztów niekwalifikowalnych. Kwalifikowalne są natomiast koszty transportu do miejsca realizacji operacji oraz montażu.

Zaliczka do 50% kwoty pomocy zabezpieczana jest wekslem in blanco. Gwarancja bankowa lub ubezpieczeniowa wchodzi w grę dopiero powyżej 2 000 000 zł, czyli w tej interwencji nigdy, bo limit wynosi 100 000 zł. Ważne: o zaliczkę wnioskuje się we wniosku o przyznanie pomocy, a katalog dopuszczalnych zmian wniosku po zakończeniu naboru jej nie obejmuje. Jeżeli zapomnisz zaznaczyć zaliczkę, jedynym sposobem naprawy jest wycofanie wniosku i złożenie go ponownie, ale wyłącznie w trakcie trwania naboru, czyli do 1 października 2026 r.

Złożenie wniosku, korespondencja, zawarcie umowy i wniosek o płatność odbywają się za pomocą systemu teleinformatycznego ARiMR. Złożenie wniosku poza tym systemem skutkuje pozostawieniem go bez rozpatrzenia. Uwaga na fikcję doręczenia: pismo umieszczone w systemie uznaje się za doręczone po 14 dniach, nawet jeśli go nie otworzysz, a niewykonanie czynności w terminie traktuje się jak odmowę jej wykonania. Po złożeniu wniosku trzeba więc regularnie logować się do systemu, bo wezwania do uzupełnień mają terminy od 7 do 21 dni.

Ocena wniosku o przyznanie pomocy trwa do 5 miesięcy od zakończenia naboru. Na podpisanie umowy przewidziano 14 dni, a zmiana umowy jest rozpatrywana w 30 dni. Wniosek o płatność ARiMR rozpatruje do 3 miesięcy. Niezależnie od 24-miesięcznego okresu realizacji obowiązuje graniczna data: wniosek o płatność w ramach PS WPR 2023-2027 można złożyć najpóźniej do 30 czerwca 2029 r.

Wytyczne podstawowe wymieniają wystąpienie ogniska choroby epizootycznej wprost w katalogu siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności. Zdarzenie trzeba zgłosić ARiMR w terminie 15 dni roboczych od dnia, w którym jesteś w stanie to zrobić. To istotne zabezpieczenie akurat w tym programie, bo dotyczy on ryzyka, które samo w sobie może uniemożliwić dotrzymanie zobowiązań dotyczących liczby świń.

Nie. Przy pozycjach rozliczanych kosztami jednostkowymi, czyli przy ogrodzeniu i silosie, warunkiem wypłaty jest wykonanie zakresu rzeczowego operacji, a nie udokumentowanie wydatków fakturami. Przy pozycjach rozliczanych refundacją obowiązuje rozliczenie bezgotówkowe wydatków. Jeżeli zakres rzeczowy w części ryczałtowej nie zostanie zrealizowany w pełni i nie zostanie osiągnięty cel operacji, kwotę pomocy pomniejsza się o wartość przypadającą na to zadanie.

Nie. Punkty i kwalifikowalność w tej operacji są powiązane z robotami budowlanymi. Wytyczne wymagają, aby zapewnienie możliwości zdezynfekowania się osób obsługujących świnie nastąpiło w wyniku przebudowy, rozbudowy lub remontu chlewni albo budynku gospodarskiego funkcjonalnie powiązanego z chlewnią, w tym zakupu i montażu urządzeń do dezynfekcji obuwia, szaf na odzież roboczą, umywalek lub pryszniców. Samo kupienie wyposażenia bez prac budowlanych nie mieści się w brzmieniu przepisu.